En İyi 10 Yabancı Film Önerisi: Hangisiyle Başlamalı?

Yabancı film önerisi arıyorsanız şu on yapımla başlayın: Parazit, Amélie, Tanrı Kent, Can Dostum ve Ruhların Kaçışı. Başkalarının Hayatı, Koş Lola Koş, İhtiyar Delikanlı, Cennet Sineması ve Gözlerindeki Sır da listede. Kararsızsanız ilk akşam, en kolay izlenen seçenek olan Can Dostum’u açın.

• Oscar’lı dörtlü: Parazit, Cennet Sineması, Başkalarının Hayatı ve Gözlerindeki Sır, Oscar’ın yabancı dilde filmlere verdiği ödülü kazandı.
• Çocuklarla izlemek için: Listedeki en uygun film Ruhların Kaçışı; beş filmde sert şiddet ya da ağır konular var.
• Nerede izlenir: Kataloglar sık değiştiği için platform yazmadık; güncel yeri JustWatch Türkiye gösteriyor.
• Zevk meselesi: Ödül almış olması bir filmin size uyacağı anlamına gelmez; ilk yarım saat sizi yakalamazsa başka türe geçin.

Kısa liste: 10 yabancı film önerisi

Listeye yalnız İngilizce dışındaki dillerde çekilmiş filmleri aldık. Seçerken büyük festival ödüllerine, eleştirmen görüşüne ve ülke ile tür çeşitliliğine baktık.

IMDb puanlarını yazmadık, çünkü oylarla sürekli değişiyorlar. Puana göre sıralanmış bir liste istiyorsanız IMDb’ye göre en iyi filmler yazısı bu ihtiyaca daha uygun.

Ruh hâlinize göre hangi filmle başlamalı?

• Hem güldüren hem duygulandıran: Can Dostum.
• Hafif ve romantik: Amélie.
• Kısa ve tempolu: Koş Lola Koş, listenin en kısa filmi.
• Sürükleyici gerilim: Parazit ya da İhtiyar Delikanlı.
• Sert ve gerçekçi: Tanrı Kent.
• Polisiye ve siyasi gerilim: Gözlerindeki Sır ile Başkalarının Hayatı.
• Duygusal ve nostaljik: Cennet Sineması.
• Animasyon ve fantastik: Ruhların Kaçışı.

Filmlerin konusu: hangisi neden izlenmeli?

1. Parazit (2019)

Bong Joon-ho’nun filminde yoksul bir aile, birbirini tanımıyormuş gibi yaparak zengin bir ailenin evinde tek tek işe girer. Komedi gibi başlayan hikâye, ikinci yarıda sınıf farkını sert bir gerilime dönüştürür.

Film 2019’da Cannes’da Altın Palmiye’yi kazandı. 92. Oscar töreninde En İyi Film, En İyi Yönetmen ve En İyi Özgün Senaryo ödüllerini aldı.

Adı o yıl En İyi Yabancı Dilde Film’den değişen En İyi Uluslararası Film ödülü de ona gitti. En İyi Film Oscar’ını kazanan ilk İngilizce olmayan film oldu.

2. Amélie (2001)

Jean-Pierre Jeunet’nin filminin özgün adı Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain. Audrey Tautou’nun canlandırdığı Amélie, Paris’in Montmartre semtindeki bir kafede garsonluk yapan çekingen bir genç kadındır. Evindeki gevşek bir duvar fayansının arkasında çocukluk hatıralarıyla dolu eski bir kutu bulur ve sahibini aramaya koyulur.

Bu küçük iyilik onu, çevresindeki insanların hayatına gizlice dokunmaya yöneltir. Film, renkli görüntüleri ve masalsı anlatımıyla akılda kalır; hızlı bir olay örgüsü bekleyene ise yavaş gelebilir.

3. Tanrı Kent (2002)

Fernando Meirelles ile Kátia Lund’un yönettiği Cidade de Deus, Paulo Lins’in romanından uyarlandı. Film, Rio de Janeiro’daki Cidade de Deus favelasında (gecekondu mahallesi) geçer ve 1960’ların sonundan 1980’lerin başına uzanır. Fotoğrafçı olmak isteyen genç anlatıcı, çevresindeki çocukların çete savaşına nasıl sürüklendiğini anlatır.

Hızlı kurgusu ve belgesel kadar gerçekçi anlatımıyla izleyeni sarsar.

4. Can Dostum (2011)

Olivier Nakache ile Éric Toledano’nun Intouchables filmi gerçek bir dostluktan esinlenir: Philippe Pozzo di Borgo ile bakıcısı Abdel Sellou. Yamaç paraşütü kazasında felç kalan varlıklı Philippe’i François Cluzet, hapisten yeni çıkıp ona bakıcı olan Driss’i Omar Sy oynar.

Konusu ağır görünse de film, iki adamın birbirine takılmasından doğan mizahla ilerler.

5. Ruhların Kaçışı (2001)

Hayao Miyazaki’nin Studio Ghibli için yönettiği Sen to Chihiro no Kamikakushi, 10 yaşındaki Chihiro’nun hikâyesidir. Anne babası domuza dönüşünce Chihiro, cadı Yubaba’nın ruhlara hizmet veren hamamında çalışmaya başlar. Amacı ailesini kurtarıp insanların dünyasına dönmektir.

Film, 75. Oscar töreninde En İyi Animasyon Filmi ödülünü kazandı. Çocuk filmi sanılsa da yetişkinlere hitap eden animasyonların akla ilk gelen örneklerinden biridir.

6. Başkalarının Hayatı (2006)

Florian Henckel von Donnersmarck’ın Das Leben der Anderen filmi 1984’te Doğu Berlin’de geçer. Gizli polis Stasi’nin yüzbaşısı Gerd Wiesler, rejime muhalif olduğundan şüphelenilen oyun yazarı Georg Dreyman’ı dinlemekle görevlendirilir. Dinledikçe Dreyman’a ve sevgilisine yakınlık duyar, sonunda onları korumaya başlar.

Film, 2007’de En İyi Yabancı Dilde Film Oscar’ını kazandı. Gözetim, korku ve vicdan üzerine sakin ama gerilimi hiç düşmeyen bir dram.

7. Koş Lola Koş (1998)

Tom Tykwer’in Lola rennt filminde Franka Potente’nin oynadığı Lola’nın 20 dakikada 100.000 mark bulması gerekir. Bulamazsa sevgilisi Manni’nin hayatı tehlikeye girer. Hikâye üç kez baştan başlar ve küçük farklar her koşuyu bambaşka bir sona götürür.

Video klibi andıran hızlı kurgusu filmin imzasıdır, ama klasik anlatımı sevenleri yorabilir.

8. İhtiyar Delikanlı (2003)

Park Chan-wook’un Oldboy filminde Oh Dae-su, sebebini bilmeden 15 yıl boyunca bir odaya kapatılır. Serbest kalınca kendisini kimin ve neden hapsettiğini bulmaya, sonra da intikam almaya çalışır.

Finali çok konuşulduğu için izlemeden önce yorumlardan ve özetlerden uzak durun.

9. Cennet Sineması (1988)

Giuseppe Tornatore’nin Nuovo Cinema Paradiso filminde Roma’da ünlü bir yönetmen olan Salvatore, Alfredo’nun öldüğünü öğrenir. Alfredo, Sicilya’daki Giancaldo kasabasının sinema salonunda ona çocukken makinistliği öğreten adamdır. Salvatore cenaze için otuz yıl sonra kasabaya döner.

Sinemaya ve çocukluğa duyulan özlemi anlatan film, Ennio Morricone’nin müziğiyle de anılır. 1990’da En İyi Yabancı Dilde Film Oscar’ını kazandı.

10. Gözlerindeki Sır (2009)

Juan José Campanella’nın El secreto de sus ojos filmi, Eduardo Sacheri’nin romanından uyarlandı. Adliye çalışanı Benjamín Espósito, 1974’te soruşturduğu bir cinayete 1999’da yeniden döner. Film bu iki zaman arasında gidip gelir.

Başrolde Ricardo Darín var. Polisiye gerilimi yıllara yayılan sessiz bir aşkla birleştiren film, 2010’da En İyi Yabancı Dilde Film Oscar’ını kazandı.

Hangi filmler aile izlemesine uygun değil?

Çocuklarla ya da hassas izleyicilerle oturmadan önce şu filmlerdeki sahneleri bilmeniz iyi olur:

• Tanrı Kent: Çocukların ve gençlerin silahlı şiddete karıştığı çok sayıda sahne var.
• İhtiyar Delikanlı: Sert şiddet sahneleri ve rahatsız edici bir sır içeriyor.
• Parazit: Son bölümünde kanlı şiddet sahneleri var.
• Gözlerindeki Sır: Kurbanın tecavüze uğradığı bir cinayet anlatılıyor.
• Başkalarının Hayatı: Devlet baskısı ve bir karakterin intiharı işleniyor.

Ruhların Kaçışı genel olarak çocuklara uygun, ama bazı yaratıkları küçükleri korkutabilir. Çocuklarla izlenecek başka yapımlar için ailece izlenebilecek filmler listesine bakabilirsiniz. Kesin karar için platformdaki yaş sınırı etiketini kontrol edin.

Bu filmleri Türkiye’de nerede izleyebilirsiniz?

Bir filmin bugün hangi platformda olduğunu görmenin pratik yolu JustWatch Türkiye. Site Netflix, Prime Video, Disney Plus, MUBI, TOD, TV+ ve HBO Max gibi platformları birlikte tarar.

1. Filmi önce Türkçe adıyla aratın.
2. Sonuç çıkmazsa özgün ya da uluslararası adı deneyin: İhtiyar Delikanlı için Oldboy, Can Dostum için Intouchables gibi.
3. Yılı ve yönetmeni kontrol edin: Sitede 1993 yapımı Body Snatchers da “Parazit” adıyla listeleniyor.
4. Film sayfasındaki Abonelik, Kirala ve Satın al sekmelerinden size uygun olanı seçin.

Bazı filmler bir süre hiçbir Türkiye platformunda bulunmayabilir. Bu durumda film sayfası, yayın hizmeti olmadığını gösterir.

Listeyi büyütmek isteyenlere: eleştirmenlerin klasikleri

BBC Culture’ın 2018 anketinde 43 ülkeden 209 film eleştirmeni, İngilizce dışındaki dillerde çekilmiş en iyi filmleri seçti. İlk üç sıraya şu klasikler yerleşti:

1. Yedi Samuray (1954), Akira Kurosawa: 16. yüzyıl Japonya’sında yoksul köylüler, köylerini haydutlardan korumak için samuraylarla anlaşır.
2. Bisiklet Hırsızları (1948), Vittorio De Sica: Savaş sonrası Roma’da işsiz bir adamın yeni işi için şart olan bisikleti çalınır ve adam oğluyla birlikte şehri arar.
3. Tokyo Story (Tokyo Monogatari, 1953), Yasujirō Ozu: Yaşlı bir çift, çocuklarını görmek için Tokyo’ya gider ama onların yoğun hayatında kendine yer bulamaz.

Üçü de siyah-beyaz ve bugünün filmlerine göre daha yavaş ilerliyor. Bu tempoya alışık değilseniz önce yukarıdaki on filmi bitirin.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaynaklar

• Oscars.org – 92. Akademi Ödülleri (2020) kazananları
• Wikipedia – Academy Award for Best International Feature Film
• Wikipedia – List of Academy Award–winning foreign-language films
• Wikipedia – BBC’s 100 Greatest Foreign-Language Films
• Wikipedia – Palme d’Or